हाम्रो बारेमा

पारलैङ्गिक द्वेषिता निगरानी नेपाल नेपालका पारलैङ्गिक व्यक्तिहरू, पारलैङ्गिक पुरुष तथा पारलैङ्गिक महिलाहरू, विरुद्ध हुने पारलैङ्गिक द्वेषितालाई अभिलेखीकरण, समीक्षा तथा चुनौती दिन समर्पित एक स्वतन्त्र एवं समुदाय-नेतृत्वको अनुगमन मञ्च हो ।

हामी खुला रूपमा देखिने पारलैङ्गिक-विरोधी विद्वेषका साथै पारलैङ्गिक व्यक्तिहरूलाई जबर्जस्ती कानुनी तथा सामाजिक वर्गीकरणभित्र थुपार्ने प्रणालीगत विभेद विरुद्ध उभिएका छौँ ।

हाम्रो आवश्यकता किन?

नेपालमा मूलधारको मानव अधिकारसम्बन्धी विमर्श र राज्य संयन्त्रहरूले सबै लैङ्गिक विविधतालाई एउटै “तेस्रो लिङ्गी” वर्गभित्र सीमित गरिदिने गर्दछन् । अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा नेपाललाई प्रायः प्रगतिशील भनी प्रशंसा गरिए पनि, यस संरचनाले पारलैङ्गिक व्यक्तिहरूका लागि एक विशिष्ट र बाध्यात्मक पर्खाल खडा गरेको छ:

  • जबर्जस्ती “तेस्रो लिङ्गी” वर्गीकरण: पारलैङ्गिक महिला तथा पारलैङ्गिक पुरुषहरूलाई कानुनी लैङ्गिक मान्यताबाट व्यवस्थित रूपमा वञ्चित गरिएको छ । राज्यका निकाय, प्रशासनिक कार्यालयहरू तथा नागरिक समाजका पहलहरूले समेत पारलैङ्गिक व्यक्तिहरूलाई जबर्जस्ती “तेस्रो लिङ्गी” वा “अन्य” को सूचीमा धकेल्ने गर्दछन् ।
  • पारलैङ्गिक पहिचानको मेटाइ: लैङ्गिक पहिचानलाई तेस्रो लिङ्गी पहिचानसँग घालमेल गर्नाले पारलैङ्गिक पुरुष र पारलैङ्गिक महिलाहरूको अस्तित्व पूर्ण रूपमा मेटिन्छ । यसले पारलैङ्गिक पहिचानलाई केवल एउटा सांस्कृतिक पादटिप्पणीमा सीमित गरिदिन्छ वा आन्तरिक कानुन र नीतिहरू अन्तर्गत लैङ्गिक मान्यता नै अस्तित्वमा नरहेजस्तो व्यवहार गर्दछ ।
  • संस्थागत अवरोध: जन्म दर्ता र नागरिकताको प्रमाणपत्रदेखि शैक्षिक प्रमाणपत्र, राहदानी जारी गर्ने प्रक्रिया तथा स्वास्थ्य सेवाको पहुँचसम्म, पारलैङ्गिक व्यक्तिहरूले संस्थागत रूपमै गलत लैङ्गिक सम्बोधन र प्रशासनिक अड्चनहरूको सामना गर्नुपरेको छ ।

हाम्रो मुख्य कार्यक्षेत्र

पारलैङ्गिक पुरुष र पारलैङ्गिक महिलाहरूले भोग्नुपरेको संरचनात्मक, कानुनी र भाषिक हिंसा विरुद्ध पारलैङ्गिक द्वेषिता निगरानी नेपालले एक सचेत तथा विश्लेषणात्मक पहरेदारका रूपमा कार्य गर्दछ:

  • पारलैङ्गिक द्वेषी भाष्यको समीक्षा: हामी सार्वजनिक विमर्श, सञ्चारमाध्यमका प्रस्तुति, राजनीतिक वक्तव्य र गैरसरकारी संस्थाका प्रतिवेदनहरूको आलोचनात्मक विश्लेषण गर्दछौँ जसले पारलैङ्गिक महिलालाई महिलाका रूपमा र पारलैङ्गिक पुरुषलाई पुरुषका रूपमा अमान्य ठहर गर्छन्, वा हाम्रो पहिचानको अधिकार खोस्न “तेस्रो लिङ्गी” वर्गीकरणलाई हतियार बनाउँछन् ।
  • पारलैङ्गिक द्वेषी घटनाहरूको अभिलेखीकरण: हामी नेपालभरका पारलैङ्गिक पुरुष तथा पारलैङ्गिक महिलाहरू लक्षित पारलैङ्गिक द्वेषी घटनाहरू, सडकमा हुने दुर्व्यवहार, सञ्चारमाध्यममा प्रयोग गरिने अपमानजनक शब्दहरू, लैङ्गिक रूपमा छुट्टाइएका सार्वजनिक स्थलहरूबाट गरिने निष्कासन, र लक्षित विभेदहरूको प्रमाणिक अभिलेख राख्दछौँ ।

हाम्रा आधारभूत मान्यताहरू

  • जबर्जस्ती वर्गीकरणको अस्वीकार: गैर-द्वयसांख्यिक तथा तेस्रो लिङ्गी व्यक्तिहरूको अस्तित्वलाई स्वीकार गर्दा पारलैङ्गिक पुरुष तथा पारलैङ्गिक महिलाहरूलाई जबर्जस्ती गलत लैङ्गिकतामा वर्गीकरण गर्ने मूल्य चुकाउनु हुँदैन । अनिवार्य तेस्रो लिङ्गीकरणको जगमा समावेशिता निर्माण हुन सक्दैन ।
  • दृढ समीक्षा र जवाफदेहिता: पारलैङ्गिक द्वेषिताको विरोध गर्दा हामी कुनै सम्झौता वा नरम भाषा प्रयोग गर्दैनौँ—चाहे त्यो पुरातनवादीहरूबाट आएको होस्, अल्पज्ञानी पत्रकारहरूबाट, प्रशासनिक कर्मचारीतन्त्रबाट, वा अधिकारका नाममा भ्रम फैलाउने विमर्शबाट नै किन नहोस् ।

अभिलेख, समीक्षा र प्रतिरोध

हामी को हौँ र को बन्न पाउँछौँ भन्ने कुरा अरूले निर्धारण गरिदिने पूर्वाग्रहहरूलाई भत्काउन पारलैङ्गिक द्वेषिता निगरानी नेपालले एक सम्झौताहीन र दृढ मञ्च प्रदान गर्दछ ।

  • समीक्षा वा विवरण पठाउनुहोस्: पारलैङ्गिक पुरुष तथा पारलैङ्गिक महिलाहरूलाई लक्षित गरी गरिएका विभेदकारी अभिव्यक्ति, सञ्चारमाध्यमका सामग्री, प्रशासनिक अस्वीकार वा दुर्व्यवहारका घटनाहरूको विवरण दर्ता गर्नुहोस् ।
  • हाम्रा विश्लेषणहरू पढ्नुहोस्: अदालतका फैसला, राज्यका नीति, सञ्चारमाध्यमको प्रस्तुति, र नेपालमा पारलैङ्गिक अस्तित्वलाई प्रभावित पार्ने भाष्यहरूबारे गरिएका विस्तृत विश्लेषण र टिप्पणीहरू अध्ययन गर्नुहोस् ।

गोप्य तथा सुरक्षित रूपमा कुनै घटनाको विवरण पठाउन वा हामीसँग सम्पर्क गर्नका लागि हाम्रो प्रोटोनमेल transphobiawatchnepal@proton.me मा सम्पर्क गर्न सक्नुहुन्छ ।